Gemeente Enkhuizen

Gemeente Enkhuizen

VOC en Bruine vloot  
De 17e eeuw was de bloeitijd van Enkhuizen: de stad telde de grootste haringvloot van de Nederlanden, een kamer van de Verenigde Oost Indische Compagnie (VOC) en de Admiraliteit zetelde er regelmatig. Enkhuizen was in die tijd voor zwaar beladen schepen die terugkeerden uit ’de Oost’ beter bereikbaar dan Amsterdam, reden om de watergetijden in de Almanak te laten beginnen met die van Enkhuizen. Het wapen van Enkhuizen met de haringen verwijst naar het visserijverleden. Met de aanleg van de Afsluitdijk ging de haringvisserij teloor. Enkhuizen is nog een belangrijke stad voor de watersport.

Enkhuizer Almanak 
De schepen die de havenstad al eeuwen aandoen, voeren vroeger ’blind’ op de Enkhuizer Almanak, die al sinds het eind van de 16e eeuw zou zijn verschenen. In het boekje stond onder meer informatie over de tijdstippen van eb en vloed, zon en maan, feestdagen en markten. De Enkhuizer Almanak verschijnt nog altijd en er is zelfs een gelijknamig museum.

Stadswallen 
Het bekendste monument van de Zuiderzeestad Enkhuizen is de 16e eeuwse verdedigingstoren de Drommedaris. Dit was ooit de stadspoort die toegang gaf tot de stad vanaf de zeezijde. Koopvaardij- en vissersschepen legden in de Oosterhaven aan om te laden en te lossen. Voor de Dromedaris staat een beeld van Paulus Potter, schilder van ’De stier’, een indrukwekkend schilderij vol met details dat in het Haagse Mauritshuis hangt. Potter werd geboren in Enkhuizen. Goederen van overzee werden opgeslagen in grote pakhuizen. Het Zuiderzeemuseum (zie ook pag. 15 en 16 Zuiderzeemuseum) is gevestigd in een VOC-pakhuis. Het museum heeft een binnen- en buitengedeelte. In het buitenmuseum staan authentieke panden uit het voormalige Zuiderzeegebied. Enkhuizen is één van de weinige plaatsen die zijn Vest nog heeft. In veel andere steden zijn de aarden wallen met bastions opgeruimd. Al na de verlening van het stadsrecht door de Hollandse graaf Willem V in 1356 begon men in Enkhuizen met een eerste, gedeeltelijke omwalling van de stad. De fraaie Koepoort aan het Westeinde maakt vanaf 1654 deel uit van het stelsel van wallen en bolwerken rond Enkhuizen, dat sinds 1600 vrijwel ongewijzigd gehandhaafd is gebleven. De in classicistische stijl uitgevoerde Koepoort (of Westerpoort) verving een uit 1599 stammende houten poort. Ook het zogenoemde Schootsveld, nu een groene strook tussen de nieuwbouw en de oude stad, bestaat nog. Op de hoek Oude Gracht/ Spaans Leger zijn de fundamenten zichtbaar van de Spijtbroekstoren die deel uitmaakte van de middeleeuwse stadsmuur.

Steun ons