Wandelen in politiek Den Haag

1 december 2016

Een analyse van partijprogramma’s op het thema ‘wandelen’ 

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezing presenteerden politieke partijen de afgelopen weken hun partijprogramma. Wandelnet leverde begin dit jaar suggesties over de thema’s wandelen en lopen. Omdat we benieuwd waren welke plaats wandelen nu inneemt in de partijprogramma’s, doken we in de programma’s van acht partijen: GroenLinks, ChristenUnie, CDA, D66, PvdA, SP, VVD en 50+. Hoewel niet al deze partijen ‘wandelen’ expliciet noemen, staan in elk programma interessante aanknopingspunten voor dit thema. 

Het woord ‘wandelen’ in partijprogramma’s

Onze zoektocht begon simpel: welke van deze acht partijen schrijven in hun programma letterlijk over wandelen? Een snelle scan liet zien dat vijf partijen het woord ‘wandelen’ expliciet noemen. Dat zijn GroenLinks, ChristenUnie, D66, SP en VVD. Interessant om te zien is dat zij het thema allen vanuit verschillende invalshoeken benaderen. 

Vanuit welke invalshoek wordt wandelen benaderd? 

Het thema waaronder het meest geschreven wordt over wandelen, lopen of bewegen, is de toegankelijkheid van onze natuur en ons landschap. Maar liefst zes van de acht partijen noemen dit als aandachtspunt en gaan hierbij in op de mogelijkheden om te voet de natuur te beleven. Daarnaast schrijft de meerderheid van de partijen (vijf van de acht) over wandelen onder de thema’s duurzame mobiliteit en gezondheid en sport. Wandelen wordt gezien als een manier om Nederland gezond te houden en zo zorgkosten te verminderen. Tot slot geven drie van de acht geanalyseerde partijen hun visie op wandelen, lopen of bewegen onder de thema’s leefomgeving en veiligheid. Daarmee lijken de domeinen natuur, mobiliteit, gezondheid en sport voor wandelen de meest relevante en dominante invalshoeken. 

Een samenvatting per partij


VVD
VVD beschrijft in haar programma een aantal verschillende aanknopingspunten voor wandelen. Zo staat zij voor de aanleg van wandelpaden en voor recreatiegebieden in de nabije omgeving van mensen. Ook kiezen ze bij de VVD voor een sportakkoord gericht op breedtesport en het stimuleren van beweging voor de jeugd. Onder het thema mobiliteit doet de VVD een ode aan het Nederlandse landschap: “In Nederland is het heerlijk wonen en recreëren”. Maar om van onze woon- naar een recreatieplek te komen, moeten we ons verplaatsen. Daarom vindt de VVD mobiliteit een basisbehoefte en zou elke verplaatsing met zo min mogelijk oponthoud moeten kunnen plaatsvinden. De partij wil dan ook regelen dat de infrastructuur op orde blijft. 

SP
De SP gaat expliciet in op wandel- en fietsmogelijkheden: “We stimuleren het wandelen en fietsen, ook over langere afstanden.” De partij stelt dat wandel- en fietsroutes van een goede kwaliteit moeten zijn, zodat zoveel mogelijk mensen er gebruik van maken. Dat past geheel in de lijn van de initiatiefnota Een Stap Vooruit waar de SP één van de voortrekkers in was. 

PvdA
Hoewel het woord ‘wandelen’ niet letterlijk voorkomt in het partijprogramma van de PvdA, zet de partij wel in op een leefomgeving die moet uitnodigen tot beweging. Hierbij haakt de PvdA in op de maatschappelijke discussie ‘Wij maken Nederland’, onderdeel van het Jaar van de Ruimte. De PvdA wil dat de regering samen met anderen een visie uitwerkt voor de inrichting van ons land. Waarbij onder andere aandacht moet worden besteed aan een gezonde, veilige en toegankelijke leefomgeving. De partij pleit voor nationale coördinatie wanneer het gaat om thema’s als infrastructuur. 

D66

Een interessant thema waar D66 op inzet, is natuurbehoud. Eén van de redenen waarom zij natuur belangrijk vindt, is dat we deze nodig hebben “om te kunnen recreëren, wandelen en fietsen”. Ook op het thema sport geeft de partij aanknopingspunten. Zo schrijft D66 van mening te zijn dat “sport en bewegen onontbeerlijk zijn voor een gezonde en vitale bevolking”. De overheid zou volgens de partij het initiatief moeten nemen wat betreft fysieke voorzieningen die sporten en bewegen mogelijk maken. Ook in de openbare ruimte: “Denk aan het aanleggen, verlichten en verzorgen van fiets-, wandel-, skeeler- en ruiterpaden”. 

CDA
Het partijprogramma van CDA begint met de uitleg dat het ‘geen volledige catalogus van standpunten wil zijn’. Daarom kiest de partij ervoor om thema’s waarop haar standpunt niet is veranderd, niet opnieuw te beschrijven. Hiervoor geldt dat het eerder ingenomen standpunt blijft gelden. Voor het onderwerp wandelen is dat goed nieuws. Want hoewel dit niet expliciet aan bod komt, presenteerde het CDA eerder samen met de PvdA en SP de initiatiefnota ‘Een stap Vooruit’. Hierin beschrijft de partij tientallen plannen om het wandel- en fietsnetwerk in Nederland te verbeteren. In het partijprogramma van dit jaar besteedt het CDA wel aandacht aan gezondheid en preventie. Zo staat er onder andere dat “een gezonde levensstijl met voldoende beweging en gezonde eet- en drinkgewoontes voor jong en oud gestimuleerd moet worden”.

ChristenUnie
ChristenUnie pleit voor een toegankelijke natuur met een fijnmazig netwerk van wandel- en fietspaden. Ook maakt de partij een sterke verwijzing naar wandelgebieden rondom steden: “Het is goed als de natuur toegankelijk is voor iedereen, ook voor mensen die in stedelijk gebied wonen.” Verder geeft de ChristenUnie aan te willen investeren in gezondheid. Onder andere door in te zetten op sport en beweging. 

GroenLinks
Toegankelijkheid van de natuur is een belangrijk punt voor GroenLinks. Onder andere voor wandelaars. Niet alleen in het buitengebied, maar ook voor mensen die in en rondom steden wonen. Interessant is ook dat de partij de verdere versnippering van Nederland, door bijvoorbeeld tunnels en snelwegen, wil tegengaan. Voor wandelroutes betekent dit minder barrières. Bovendien vraagt GroenLinks expliciet aandacht voor de veiligheid van fietsers en voetgangers in de bebouwde kom. Verder koppelt zij reizen aan duurzaamheid. Om verplaatsingen niet ten koste te laten gaan van natuur een schone lucht, wil GroenLinks “ruimte geven aan de fiets en schone vervoersmiddelen.” 

50+
Tot slot biedt ook 50+ een aantal aanknopingspunten voor wandelen. Zo pleit de partij voor beter onderhoud van stoepen en wegen. Ook wil 50+ een gezonde leefstijl stimuleren. Onder andere door een programma om ouderen meer en langer te laten bewegen. Verder wil ze bestaande natuurgebieden zoveel mogelijk openstellen voor publiek. Want “Natuur moet je kunnen beleven en dient daarom gemakkelijk toegankelijk te zijn.” 

Conclusie: passief positieve houding

In alle geanalyseerde partijprogramma’s zien we aanknopingspunten voor het thema wandelen. En hoewel het in deze programma’s geen zwaar thema is, is de toon van de teksten die hier direct en indirect over gaan, positief. Voor Wandelnet een reden om te blijven investeren in het onder de aandacht brengen van de positieve kanten van wandelen. 

Wat verder opvalt, is dat de passages over wandelen instrumenteel zijn: wandelen wordt gezien als middel om andere doelen mee te bereiken. Zoals het beleven van de natuur en het bevorderen van gezondheid. Dit zijn dan ook argumenten waar Wandelnet op aan kan haken in haar belangenbehartigingactiviteiten. 

“Op grond van de programma’s kun je spreken van een passieve, maar positief getinte houding van politieke partijen ten aanzien van wandelen”, aldus Arie de Jong (voorzitter Wandelnet). “Dat betekent dat zij waarschijnlijk niet uit zichzelf initiatieven zullen ontplooien. Dat is ook niet erg, maar het betekent voor Wandelnet dat we extra moeten investeren in het onder de aandacht brengen van wandelen. Zowel van de voordelen, als ook van de zorgen van de wandelaar: hoe gaan we barrières tegen die wandelroutes opbreken en hoe houden we de belevingswaarde van de natuur hoog?” Wandelnet zet zich hier continue voor in en zal ook na de uitslag op 15 maart de wandelbelangen voor het voetlicht brengen.

Denk mee!

Waar moet Wandelnet volgens u op inzetten om wandelen nog beter op de politieke agenda te krijgen? Deel het met ons via @wandelnet op Twitter.

Voor meer informatie 

Wandelnet, Ankie van Dijk (belangenbehartiging)
tel: 06 333 42 113
e-mail: avandijk@wandelnet.nl


Steun ons