Westerborkpad houdt herinnering levend

2 mei 2018

Westerborkpad Jan DokterJan Dokter (1935) is de bedenker van het Westerborkpad. Het pad volgt de spoorlijn waarover veel joden in WO II vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork werden gedeporteerd. Sinds vorig jaar is het een officiële LAW. Een interview met een gedreven wandelaar.

Jan, wat is je missie met dit pad?

Aanvankelijk was die er niet. Ik wandelde van Amsterdam naar Westerbork om mijn twaalf familieleden te herdenken die niet terugkeerden uit de vernietigingskampen. Die wandeltocht werd bekend bij het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Zij hebben toen samen met de Wandelbond en het kenniscentrum Groen en Handicap het initiatief genomen om er een blijvende, gemarkeerde wandelroute van te maken. En nu is het een officiële LAW met een groep van 23 vrijwilligers die de route onderhoudt. Mensen die allemaal dezelfde missie hebben: de herinnering aan de Jodenvervolging levend houden. 

Wat zijn de meest indrukwekkende plekken?

Dat zal voor iedereen verschillend zijn. Voor mij was het bezoek aan het Verscholen Dorp bij Vierhouten erg emotioneel. Waarschijnlijk omdat ik zelf een bergbeklimmer ben geweest en vaak in een hut heb overnacht. Wij genoten dan altijd van het uitzicht. In Vierhouten realiseerde ik me dat als deze mensen buiten hun hut kwamen, ze grote kans hadden om doorgeschoten te worden. Maar ook de proloog van de route vind ik indrukwekkend, het stukje in Amsterdam van het Centraal Station naar de Hollandse Schouwburg. Je komt dan al langs veel monumenten die verbonden zijn met de Jodenvervolging zoals het beeld van de Dokwerker.

Het is niet alleen wandelen maar ook luisteren naar verhalen. Hoe werkt dat?

Er zijn onderweg zestig verhalen te beluisteren. Dat zijn verhalen van ooggetuigen, over plekken waar onderduikers zaten en waar mensen zijn gefusilleerd. Ze worden allemaal ingeleid door Hanneke Groenteman. Als je onderweg bent, kun je ze afluisteren, je ziet dan een markering met een luidsprekertje erop. Op Westerborkluisterpad  vind je een kaartje met alle luisterpunten en de mogelijkheid om ze thuis al te beluisteren.

Krijg je reacties van wandelaars?

Ja zeker. Wandelaars zijn allemaal erg enthousiast. Dat zien we ook aan de verkoop van de wandelgids. Dat gaat erg goed. Het pad is in 2012 geopend en we zijn nu al aan de derde druk toe. Het is ook erg fijn dat het pad nu een echte LAW is.  Zo is het verankerd is in het netwerk van langeafstand wandelpaden en is het voortbestaan verzekerd. Het bijzondere is dat dit de enige LAW is die maar één richting heeft. Van Amsterdam naar Westerbork.

Kan het Westerborkpad nog veranderen?

Dat zou kunnen. Al vanaf het begin is er gesproken over de mogelijkheid om andere beginpunten toe te voegen. Plekken die ook belangrijk zijn in de geschiedenis van de Jodenvervolging. Bijvoorbeeld vanuit het Joods Kindermonument in Rotterdam. Verder zijn er ook ideeën geopperd om het pad door te trekken naar de kampen in Duistland. Ik heb zelf niet meer de leeftijd niet om dat te doen. Maar het zou fantastisch zijn als anderen dit in de toekomst oppakken.

Foto: Jan Dokter in Herinneringscentrum Kamp Westerbork

Steun ons